COLUMN: Zitten is dodelijk

Door: Leonie Ebbes

Toegegeven: de titel doet een dramatischer verhaal vermoeden dan wat er werkelijk aan de hand is. Je gaat immers niet direct dood aan zitten. Toch schuilt er absoluut een kern van waarheid in de titel van deze column en daar duik ik graag direct in:

  • Nederlanders zijn de koning in Europa qua zitgedrag. Bijna de helft van alle Nederlanders boven de vijftien jaar zit gemiddeld zeven uur of langer per dag. Zelfs het grootste deel van onze vrije tijd besteden we zittend.
  • Uit Australisch onderzoek onder tweehonderdduizend volwassenen komt naar voren dat mensen die elf uur per dag zitten veertig procent meer kans hebben voortijdig te overlijden dan mensen die minder dan vier uur per dag zitten.

Langdurig zitten

In principe is zitten totaal niet schadelijk voor je, maar net zoals bij suiker- of alcoholgebruik is té veel zitten problematisch. Als je langdurig zit, krijgt je lichaam te weinig beweging, wordt het suiker en vet uit je bloed minder snel opgenomen en stijgt daarmee de kans op diabetes en hart- en vaatziekten. Dat stelt Hidde van der Ploeg, een van de onderzoekers van het Australische onderzoek, op online sportplatform Allesoversport. En het probleem van de huidige samenleving – zo interpreteer ik ieder geval de situatie – is dat we een leven leiden waarbij té lang zitten genormaliseerd is.

Sport en beweging stimuleren is een van de speerpunten van veel lokale en landelijke sportakkoorden. Het mag wat mij betreft ook nog veel meer naar voren komen in het coronabeleid, maar dat is een andere discussie. Wat ik op dit moment echter problematisch vind, is dat we als samenleving best mensen kunnen stimuleren om voor of na werktijd te bewegen, maar dat dit weinig afdoet aan de zorgelijke situatie overdag. We moeten zorgen dat mensen ook tijdens werktijd hun beenspieren vaker aanspreken.

Zitten tijdens werktijd

Hier ligt uiteraard een rol weggelegd voor werkgevers, die dit op creatieve manieren kunnen faciliteren. Denk aan sport- en beweegactiviteiten met collega’s, tijdens werktijd. Of werknemers de ruimte geven wekelijks om enkele uren betaald te sporten. Onrealistisch? In het huidige werkklimaat wellicht wel, maar een dergelijk offer van werkgevers kan zich wel uitbetalen in gezondere werknemers op de lange termijn, met meer productiviteit en minder uitval tot gevolg.

Maar: ook als individu kunnen we allemaal een steentje bijdragen om zelf gezond en actief te blijven. Een tijdje terug opperde ik al de Ommetje-app, waarmee je bijvoorbeeld tijdens lunchtijd een wandeling kunt maken. En mocht je naar kantoor gaan, pak dan de trap in plaats van lift. Drink kleine glazen water per keer, zodat je vaker heen en weer moet lopen. Strek ieder half uur even de benen. Schaf indien mogelijk een in hoogte verstelbaar bureau aan, zodat je staand kunt werken. En, misschien wel de makkelijkste optie, bel of vergader met collega’s terwijl je buiten een wandeling maakt! Smartphones maken dit perfect mogelijk, de coronawerksituatie biedt er alle ruimte voor en het is een laagdrempelige manier om actief te zijn. Alle beetjes helpen, dus kom vooral van je stoel!

Dit is een maandelijkse column, welke vanuit Nationaal Bureau Sport Stimulering wordt verspreid in onder andere de Baarnsche Courant en De Bunschoter. Wie de column schrijft verschilt van maand tot maand. Deze maand is het buurtsportcoach Leonie Ebbes.